صنعت خودرو بر سر دوراهی؛ توسعه ساخت داخل یا تداوم فرسایش زنجیره تامین - تعطیلات رو

سهم صنعت خودرو در اشتغال و اقتصاد کشور

آرش محبی نژاد، دبیر انجمن تخصصی صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه سازان خودرو کشور، با اشاره به جایگاه صنعت خودرو در اقتصاد ایران گفت: این صنعت با حدود 700 هزار شغل مستقیم و بیش از 2.4 میلیون فرصت شغلی غیرمستقیم، یکی از بزرگ ترین بخش های مولد کشور به شمار می رود. به گفته او، ارزش فراوری صنعت خودرو در سال 1404 به بیش از هزار تریلیون تومان رسیده و زنجیره قطعه سازی نیز سهمی بیش از 500 تریلیون تومان از این گردش مالی دارد.

وی تاکید نمود حفظ این ظرفیت، نیازمند سیاست گذاری پایدار و حمایت از فراوری داخلی است. زیرا هرگونه اختلال در زنجیره تامین، آثار آن را در بخش های مختلف اقتصاد و بازار کار نشان خواهد داد.

چالش بازار لوازم یدکی و فراوریکنندگان داخلی

محبی نژاد در ادامه به شرایط بازار لوازم یدکی اشاره نمود. وی گفت: ارزش این بازار حدود 5.5 میلیارد دلار برآورد می گردد، اما بخش قابل توجهی از آن در اختیار واردات غیررسمی و قطعات فاقد هویت قرار گرفته است.

به اعتقاد او، ضعف نظارت بر بازار و حمایت ناکافی از فراوریکنندگان داخلی موجب شده سهم بزرگی از ارزش افزوده این بازار از کشور خارج گردد. موضوعی که علاوه بر آسیب به فراوری داخلی، رقابت سالم را نیز با چالش روبرو نموده است.

ساخت داخل؛ محور همکاری تازه میان گروه بهمن و قطعه سازان

یکی از محورهای مورد تاکید در نخستین نشست رسمی انجمن تخصصی صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه سازان خودرو کشور و گروه بهمن، توسعه ساخت داخل و افزایش مشارکت قطعه سازان در پروژه های تازه بود.

محبی نژاد این رویکرد را فرصتی برای ارتقای توان فنی صنعت دانست. وی تاکید نمود همکاری مستمر میان خودروسازان و قطعه سازان می تواند علاوه بر کاهش وابستگی، زمینه توسعه فناوری و افزایش توان رقابتی صنعت را فراهم کند. به گفته او، استمرار این نشست ها به شکل گیری صدای واحد در صنعت و ارائه پیشنهادهای منسجم به سیاست گذاران یاری خواهد نمود.

توسعه صنعتی با همکاری ساختارمند

در بخش دیگری از این نشست، مهرداد آلان، عضو هیئت مدیره انجمن قطعه سازان تهران، بر ضرورت ایجاد سازوکارهای دائمی میان خودروسازان و قطعه سازان تاکید نمود.

او معتقد است نشست های مشترک زمانی به نتیجه می رسند که به تشکیل کمیته های تخصصی و کارگروه های اجرایی منجر شوند.

از نگاه آلان، انتقال پروژه ها، توسعه ساخت داخل و ارتقای کیفیت، فرآیندی تدریجی است و تنها به وسیله ارتباط مستمر میان بخش های فنی خودروساز و قطعه ساز امکان پذیر خواهد بود.

تداوم گفت و گو؛ شرط تحقق اهداف صنعت

اظهارات مطرح شده در این نشست نشان می دهد فعالان این صنعت، آینده زنجیره تامین را وابسته به مجموعه ای از عوامل می دانند. این عوامل شامل اصلاح سیاست گذاری، حمایت از ساخت داخل، مقابله با واردات غیررسمی و ایجاد همکاری های بلندمدت میان خودروسازان و قطعه سازان است. به باور آنها، اگر این الزامات به صورت همزمان دنبال گردد، صنعت خودرو می تواند از ظرفیت های گسترده خود در اشتغال، فراوری و فناوری برای ایفای نقش پررنگ تر در اقتصاد کشور استفاده کند.